วันจันทร์ที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2553


สะพานยศเสหรือสะพานกษัตริย์ศึก

  • พระอุบาลีคุณูปมาจารย์(จันทร์ สิริจันโท) เล่าไว้ว่าเมื่อท่านไปเป็นเจ้าอาวาสวัดบรมนิวาสนั้น ปรากฏว่าวัดไม่มีทางออกไปทางถนนต้องอาศัยเดินทางรถไฟทำให้ลำบากมาก ต้องพยายามพูดขอทางออกหลังวัดกับเจ้าของที่ดินบริเวณนั้นคือ หลวงยศเสเสาวราช (สิน) ซึ่งหวงที่ดินมาก เจรจาอยู่ถึง ๓ ปี จึงสำเร็จ ดังนั้นชื่อสะพานดังกล่าวจึงได้มาจากชื่อเจ้าของที่ดินนั่นเองต่อมาได้มีการสร้างสะพานโค้งข้ามทางรถไฟซึ่งวางรางมาจากสถานีรถไฟหัวลำโพง โดยผู้ออกแบบสร้างสะพานคือ หลวงศิลปวิธานโกวิท และรัชกาลที่ ๗ ได้พระราชทานนามสะพานนี้ว่า “สะพานกษัตริย์ศึก” เมื่อวันที่ ๖ เมษายน พ.ศ.๒๔๗๒เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เมื่อครั้งดำรงพระยศเป็นเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก ไปรบศึกเขมรและเมื่อทราบเหตุจลาจลในธนบุรีจึงรีบยกกองทัพกลับมาระงับเหตุ ตามพงศาวดารกล่าวว่าเข้ามาทางทุ่งแสนแสบ อาจจะเดินทัพผ่านบริเวณที่เรียกว่ายศเสนี้ และแวะที่วัดสะแก(ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็นวัดสระเกศ) ซึ่งสมัยนั้นยังมิได้มีการขุดคลองผดุงกรุงเกษม และเนื่องมาจากเหตุนี้จึงมีการเปลี่ยนชื่อสะพานยศเสเป็นสะพานกษัตริย์ศึก
ที่มา

สะฮารา

ในภาษาอาหรับ (صحراء Loudspeaker.svg ออกเสียง ) หมายถึง ทะเลทราย



พนมสวาย

ประวัติเขาหญิง(ภนมแสร็ย)และเขาชายภนมปร๊าะ
มนุษย์ระหว่างหญิงชายแย่งความเป็นใหญ่กัน กลุ่มผู้ชายก็ว่า ผู้ชายควรเป็นใหญ่ เพราะเป็นพ่อ ฝ่ายหญิงก็อ้างว่า เขาเป็นแม่ ต้องใหญ่กว่าชาย ไม่เป็นที่ยุติ จึงตกลงให้สร้างภูเขาโดยนำก้อนหินที่ตาพรหมทิ้งไว้มาสร้างแข่งกัน ฝ่ายใดสร้างได้สูงกว่า ก่อนผกายพรึกขึ้น (ดาวประกายพรึก) ฝ่ายนั้นชนะ ดังนั้นงานแข่งขันกันก็เริ่มขึ้น ในขณะที่กำลังพากันขนก้อนหินสร้างภูเขาอยู่นั้น ฝ่ายหญิงเล่นฉลาด แกล้งทำเสื้อผ้าหลุดดลุ่ยจากหน้าอกบ้าง จากเอวบ้าง ผู้ชายสิงห์ถ้ำมองมัวแต่แอบดูผู้หญิง และบางพวกสิงห์ขี้คุยถูกผู้หญิงบางพวกชวนคุยบ้าง ไม่ได้รีบเร่งขนก้อนหินของฝ่ายตน ส่วนฝ่ายหญิงได้โอกาสก็รีบเร่งขนหินก่อภูเขาโดยไม่สนใจฝ่ายชาย ครั้นดาวประกายพรึกขึ้น ภูเขาฝ่ายหญิงได้สูงตระหง่านกว่า ภูเขาฝ่ายชายเตี้ยกระแทะแระ ฝ่ายหญิงก็ประกาศชัยชนะ ได้เป็นใหญ่กว่าฝ่ายชาย ตั้งแต่นั้นมา

ที่มา บุญเรือง คัชมาย์. (2551). อาศรม ม.ร.สร. เรื่องเล่าเขาสวาย และเทศกาลขึ้นเขาสวาย(ต่อ)

ประวัติเขาคอก

ภนมกรอล= ภูเขาคอก จากเขาคอกหรือภนมกรอล ซึ่งตามตำนานกล่าวว่า เมื่อเจ้าเมืองจากสุรินทร์ไปเคารพสักการะสิ่งศักดิ์บนเขาสวาย ก็จะนำช้างม้าไปพักที่นี่มีอะไรที่พนมกรอล (ภนอมกรอล)

ที่มา บุญเรือง คัชมาย์. (2551). อาศรม ม.ร.สร.
เรื่องเล่าเขาสวาย และเทศกาลขึ้นเขาสวาย จ.สุรินทร์

วันเสาร์ที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2553

พนมรุ้ง


มาจากภาษาเขมรว่า วนมรุง แปลว่า ภูเขาใหญ่

ที่มา ศรีสุภา มีวงษ์. (2552, ตุลาคม). ปราสาทขอม พลังศรัทธาและความเพียร. ชีวจิต, 11 (264), 85.


บ้านแพง

แพงเป็นชื่อต้นแพง

ที่มา หลวงตามหาบัว วัดป่าบ้านตาด จ.อุดรธานี อธิบายความหมายในรายการวิทยุ 103.25 เม็กกะเฮิร์ตซ 14.4.2554 เวลา 11.00-11.30 น.

ไพรขลา(อ.ชุมพลบุรี จ.สุรินทร์ )

ภาษาเขมร “ไพร” แปลว่า ป่า “ขลา” แปลว่า เสือ หมายความว่า เป็นป่าที่มีเสืออยู่

ที่มา
ศูนย์สารสนเทศเพื่อการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ประวัติหมู่บ้าน

บ้านไพรขลาน้อย.
http://phaikra.moobanthai.com/history/


พนมดงรัก

เล่าขานตามมุขปาฐะ ท่านกล่าวว่า “ในกาละครั้งหนึ่ง หลังจากที่ตาพรหม (พระพรหม) หาบหินไปสร้างบ้านแปงเมือง สร้างปราสาทราชฐาน ในขณะที่หาบโดยเหตุที่ก้อนหินหนักมาก สาแหรกที่ใส่หินขาดกลางทาง จึงทำให้ก้อนหินกระจัดกระจายไปทั่วแผ่นดิน และตาพรหมก็ทิ้งไม้คาน คือภูเขาดองแหรก ไว้ ดังนั้นชาวแขมรจึงเรียกเทือกเขานี้ว่า “ภนมดองแหรก” /ดองแหรก = ไม้คาน ปัจจุบันผลักคำเป็นดงรัก

ที่มา บุญเรือง คัชมาย์.(2551). อาศรม ม.ร.สร. เรื่องเล่าเขาสวาย และเทศกาลขึ้นเขาสวาย(ต่อ)